Vogelen voor beginners

Vogels kijken kan overal: vanuit uw tuin, balkon, tijdens een wandeling of je kan met een excursie mee. We geven je hierbij wat tips om meer plezier te beleven aan het kijken naar vogels.

Wat hebt u nodig?

Als basis heb je een goede vogelgids en een verrekijker nodig. Als je een vogelsoort niet meteen herkent, dan kan je deze in uw vogelgids opzoeken. Handig is dan om te weten onder welke groep vogels deze valt. Ga eens mee met een excursie van een vogelwerkgroep en u zult zien dat u het spelenderwijs leert.
Let bij de aanschaf van een verrekijker op volgende zaken: lichtsterkte, vergroting, scherpstelling, compactheid, geschikt voor brildragers, ... Koop geen te zware verrekijker, een 8x40 of 10x50-kijker volstaat (het cijfer voor x, geeft de vergroting, dat erna de diameter van het objectief). Probeer voor je een kijker koopt, hem even uit.
Probeer vogels te bekijken met de zon in je rug, dan zie je de kleuren beter. Probeer niet op te vallen, observeer vanuit een kijkhut bij voorbeeld, wees rustig en ... geduldig! Hou afstand en verstoor de vogels niet, zeker indien het om een broedgeval gaat.

Vogels determineren

Vogels determineren is niet altijd eenvoudig. Leer daarom eerst de gewone vogelsoorten goed kennen. Let op de algemene indruk, gedrag, biotoop en geluiden. Maak een beschrijving van het verenkleed, belangrijk hierbij is goed de topografie van een vogel te kennen.
Je zal niet elke vogel die je ziet kunnen determineren (zelfs specialisten kunnen dit niet), wees dus steeds kritisch...

Topografie van een vogel:

Topografie

Topografie van de kop :

Topografie kop

Topografie van de vleugel :

Topografie vleugel

 

Het alfabet voor vogelaars

Adult (ad): aanduiding voor een volwassen vogel

Albino: geheel of gedeeltelijk wit verenkleed

Balts: opvallend gedrag van dieren om een partner aan te trekken

Bidden: op dezelfde plaats in de lucht blijven door middel van snelle vleugelslagen (zoals bij torenvalk)

Digiscopie: het fotograferen met een compact digitaal fototoestel door een telescoop.

Dip: het missen van een vogelsoort (tijdens een twitch)

Eclipskleed: onopvallend "winterkleed" van eenden dat in de zomer wordt gedragen, mannetjes eenden lijken dan op de vrouwtjes

Fenologie: is de studie van jaarlijks terugkerende natuurverschijnselen, voorbeeld is het tijdstip waarop trekvogels terugkomen of vertrekken

Flyby: mooie waarneming van een langsvliegende vogel op quasi ooghoogte

Homologatiecomité: waarnemingen van erg zeldzame soorten dienen voor 'beoordeling' voorgelegd worden aan een 'homologatiecomité', deze beslissen over de aanvaarding van de waarneming op de lijst van een bepaald land

Jizz: de algemene indruk (grootte, vorm, bewegingen) van een bepaalde vogel

Juveniel (juv): het eerste complete verenkleed waarin een jonge vogel vliegvlug wordt

Kalenderjaar: term voor aanduiding van de leeftijd van een vogel, het eerste kalenderjaar duurt vanaf de geboorte tot 31 december, het tweede kalenderjaar begint op 1 januari van het daaropvolgende jaar, enzovoort

KBV: afkorting voor "klein bruin vogeltje"

Larofiel: Een specialist in het determineren van meeuwen

Leucisme: verbleekte kleuren in het verenkleed

Lifer/lifelist: Een lifer is een vogelsoort die je voor het eerst (in het wild) ziet, of voor het eerst in een bepaalde regio ziet. Een lifelist is de lijst van de vogelsoorten die je al ooit (in het wild) hebt gezien.

Lijsters: Naast een vogelfamilie, zijn dit ook personen die streven naar een zo groot mogelijke lifelist (tijdens een bepaalde periode en/of in een bepaald gebied).

Melanisme: een donkerder dan normaal, soms zelfs zwart, verenkleed

Nominaat: de eerst benoemde ondersoort bij soort met meerdere ondersoorten, krijgt dezelfde ondersoortsaanduiding als de soortaanduiding, bv. Limosa limosa limosa

Ondersoort (subspecies/ssp): een morfologisch herkenbare, verschillende, geografische populatie binnen een soort

Overshooting: vogels die op voorjaarstrek verder doortrekken dan normaal, en zo ten noorden van hun broedgebied te zien zijn

Pelagisch: soort die leeft en bijna alleen voorkomt op open zee

Rui: natuurlijk proces waarbij het verenkleed vernieuwd wordt doordat oude veren uitvallen en nieuwe veren aangroeien

Schaamsoort: een vogelsoort die je nog nooit zag, maar die eigenlijk niet zo zeldzaam is

Seawatch: Engelse term voor het observeren van vogels op zee, vaak vanaf de kust tijdens de trekperiodes.

Taxonomie: het indelen van dieren in groepen (taxa) en het benoemen van soorten

Tik: het zien van een vogelsoort (tijdens een twitch)

TP: afkorting voor "ter plaatse"

Twitch: Zoektocht naar een zeldzame vogelsoort, waarbij je geïnformeerd bent door derden over de aanwezigheid van die soort, vaak met de bedoeling om deze toe te voegen op een lijst (lifelist). Een "twitcher" is iemand die fanatiek bezig is met twitchen.