Vogelen voor beginners
Vogels kijken kan overal: vanuit uw tuin, balkon, tijdens een wandeling of je kan met een excursie mee. We geven je hierbij wat tips om meer plezier te beleven aan het kijken naar vogels.
Wat hebt u nodig?
Als basis heb je een goede vogelgids en een verrekijker nodig. Als je een vogelsoort niet meteen herkent, dan kan je deze in uw vogelgids opzoeken. Handig is dan om te weten onder welke groep vogels deze valt.
Ga eens mee met een excursie van een vogelwerkgroep en u zult zien dat u het spelenderwijs leert.
Let bij de aanschaf van een verrekijker op volgende zaken: lichtsterkte, vergroting, scherpstelling, compactheid, geschikt voor brildragers, ... Koop geen te zware verrekijker, een 8x40 of 10x50-kijker volstaat (het cijfer voor x, geeft de vergroting, dat erna de diameter van het objectief).
Probeer voor je een kijker koopt, hem even uit.
Probeer vogels te bekijken met de zon in je rug, dan zie je de kleuren beter. Probeer niet op te vallen, observeer vanuit een kijkhut bij voorbeeld, wees rustig en ... geduldig! Hou afstand en verstoor de vogels niet, zeker indien het om een broedgeval gaat.
Vogels determineren
Vogels determineren is niet altijd eenvoudig. Leer daarom eerst de gewone vogelsoorten goed kennen. Let op de algemene indruk, gedrag, biotoop en geluiden. Maak een beschrijving van het verenkleed, belangrijk hierbij is goed de topografie van een vogel te kennen.
Je zal niet elke vogel die je ziet kunnen determineren (zelfs specialisten kunnen dit niet), wees dus steeds kritisch...
Topografie van een vogel:
Topografie van de kop :
Topografie van de vleugel :
Het alfabet voor vogelaars
Adult (ad): aanduiding voor een volwassen vogel
Albino: geheel of gedeeltelijk wit verenkleed
Balts: opvallend gedrag van dieren om een partner aan te trekken
Bidden: op dezelfde plaats in de lucht blijven door middel van snelle vleugelslagen (zoals bij torenvalk)
Digiscopie: het fotograferen met een compact digitaal fototoestel door een telescoop.
Dip: het missen van een vogelsoort (tijdens een twitch)
Eclipskleed: onopvallend "winterkleed" van eenden dat in de zomer wordt gedragen, mannetjes eenden lijken dan op de vrouwtjes
Fenologie: is de studie van jaarlijks terugkerende natuurverschijnselen, voorbeeld is het tijdstip waarop trekvogels terugkomen of vertrekken
Flyby: mooie waarneming van een langsvliegende vogel op ooghoogte
Homologatiecomité: waarnemingen van erg zeldzame soorten dienen voor 'beoordeling' voorgelegd worden aan een 'homologatiecomité', deze beslissen over de aanvaarding van de waarneming op de lijst van een bepaald land
Jizz: de algemene indruk (grootte, vorm, bewegingen) van een bepaalde vogel
Juveniel (juv): het eerste complete verenkleed waarin een jonge vogel vliegvlug wordt
Kalenderjaar: term voor aanduiding van de leeftijd van een vogel, het eerste kalenderjaar duurt vanaf de geboorte tot 31 december, het tweede kalenderjaar begint op 1 januari van het daaropvolgende jaar, enzovoort
kbv: afkorting voor "klein bruin vogeltje"
Larofiel: Een specialist in het determineren van meeuwen
Leucisme: verbleekte kleuren in het verenkleed
Lifer/lifelist: Een lifer is een vogelsoort die je nog nooit heb gezien, of nog nooit in een bepaald land hebt gezien. Een lifelist is de lijst van vogelsoorten die je al ooit heb gezien.
Melanisme: een donkerder dan normaal, soms zelfs zwart, verenkleed
Nominaat: de eerst benoemde ondersoort bij soort met meerdere ondersoorten, krijgt dezelfde ondersoortsaanduiding als de soortaanduiding, bv. Limosa limosa limosa
Ondersoort (subspecies/ssp): een morfologisch herkenbare, verschillende, geografische populatie binnen een soort
Overshooting: vogels die op voorjaarstrek verder doortrekken dan normaal, en zo ten noorden van hun broedgebied te zien zijn
Pelagisch: soort die leeft en bijna alleen voorkomt op open zee
Rui: natuurlijk proces waarbij het verenkleed vernieuwd wordt doordat oude veren uitvallen en nieuwe veren aangroeien
Schaamsoort: een vogelsoort die je nog nooit zag, maar die eigenlijk niet zo zeldzaam is
Seawatch: Engelse term voor het observeren van vogels op zee, vaak vanaf de kust tijdens de trekperiodes.
Taxonomie: het indelen van dieren in groepen (taxa) en het benoemen van soorten
Tik: het zien van een vogelsoort (tijdens een twitch)
tp: afkorting voor "ter plaatse"
Twitch: Zoektocht naar een zeldzame vogelsoort, waarbij je geïnformeerd bent door derden over de aanwezigheid van die soort, vaak met de bedoeling om deze toe te voegen op een lijst (lifelist). Een "twitcher" is iemand die fanatiek bezig is met twitchen.
